ଅବଶ୍ୟ, ଏଠି ହେଉଛି ଏକ ନୂତନ ଓ ଗଭୀର ଶୈଳୀରେ ଲିଖାଯାଇଥିବା ବୌଦ୍ଧ କବିତା,
ଯାହାର ମୂଳ ଅନୁପ୍ରେରଣା — ବୁଦ୍ଧଙ୍କର ଶିକ୍ଷା:
"ସବ୍ବପାପସ୍ସ ଅକରଣଂ, କୁସଲସ୍ସ ଉପସମ୍ପଦା, ସଚିତ୍ତପରିଯୋଦପନଂ, ଏତଂ ବୁଦ୍ଧାନ ସାସନଂ",
ସହିତ ଚାରି ଆର୍ଯ୍ୟ ସତ୍ୟ ଓ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗିକ ମାର୍ଗ ର ଆଧାରରେ:


---

ଧମ୍ମପଥର ନୀଳ ସଙ୍ଗୀତ

ସବୁ ପାପ ରେ ରଖି ନିଜକୁ ଦୂର,
କର୍ମ ହେଉ ପବିତ୍ର, ଚେତନା ଶୁଦ୍ଧ ପରିପାକ୍ବ ସୁର।
ଏହି ହେଉ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଶାସନର ଦୀପ,
ଅନୁସୃତି ଏହାରେ ମିଳେ ଶାନ୍ତି ଓ ଶିଳ୍ପ।

ଦୁଃଖ — ଏହି ଜନ୍ମ ଜଗତର ଆଦିକଥା,
ତାହାର ମୂଳ ହେଉଛି ତୃଷ୍ଣାର ଭୂକ୍କଳ ଜାଳା।
ନିରୋଧ ଅଛି, ବାହାର ଆଣିପାରିବ ଶାନ୍ତି,
ମାର୍ଗ ଅଛି — ଅଷ୍ଟପଦୀ ଧମ୍ମର ଶୃଙ୍ଖଳା ଜ୍ଞାନପୁଣ୍ୟ ପାନ୍ଥୀ।

ଦୃଷ୍ଟି ହେଉ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ଶ୍ରଦ୍ଧା,
ସଙ୍କଳ୍ପ ହେଉ ଅହିଂସା, ଦୟା ଓ ମାନ୍ୟତା।
ବାକ୍ୟ ହେଉ ଶୁଭ, ଶାନ୍ତ ଓ ମୃଦୁ,
କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉ ନିଷ୍ପାପ, ଧର୍ମର ଜ୍ୟୋତିର ମୂଳ।

ଜୀବିକା ହେଉ ନିଃକଳୁଷ ଓ ସଂଯମିତ,
ଚେଷ୍ଟା ହେଉ ଧମ୍ମ ଲାଗି ଅନିର୍ବିଚଳିତ।
ସ୍ମୃତି ହେଉ ଜାଗ୍ରତ, ମନ ହେଉ ଏକାଗ୍ର,
ସମାଧିର ଶୁନ୍ୟତା ମଧ୍ୟରେ ମିଳେ ଶାନ୍ତି ରାଗ୍ୟ।

ଧମ୍ମ ପଥେ ଯିଏ ଚାଲେ ନିଷ୍ଠାର ସାଥି,
ସେହି ଜୀବନ ଅନ୍ତେ ମିଳେ ନିବ୍ବାନ ରାତି।
ନ ତଥ୍ୟ, ନ କଥା, ଏ ଅନୁଭୂତିର ଗାଥା,
ଯାହା ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ପଦେ ଆଣେ ଚିରନିବୃତିର ମାଥା।


---

ଯଦି ଆପଣ ଚାହାନ୍ତି, ମୁଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦ ଉପରେ ଟିକା ବି କରିପାରିବି — ବୌଦ୍ଧ ଧାର୍ମିକ ଅର୍ଥ ଅନୁଯାୟୀ।
ନିଶ୍ଚିତ! ଏଠି ଆପଣଙ୍କ ଲିଖାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରଖି ବସ୍ତୁନିଷ୍ଠ ଭାବେ ଅଳ୍ପ କସା ଓ ଶୂନ୍ଦର ଶୈଳୀରେ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଛି — ଶବ୍ଦଗତ ସମତା, ଛନ୍ଦ ଓ ଭାବ ରଖି:


---

ଏଠି ହେଉଛି ଦୁଇଟି ପଦ୍ୟରେ ଗଢ଼ା ଗଭୀର ବୌଦ୍ଧ ଚିନ୍ତନ —
ସବ୍ବପାପସ୍ସ ଅକରଣଂ, ଚାରି ଆର୍ଯ୍ୟ ସତ୍ୟ
ଓ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗିକ ମାର୍ଗର ଅନୁଭୂତି ମୂଳକ ଧ୍ୟାନମୟ ରଚନା।



ପାପକୁ ତ୍ୟାଗି,  କର୍ମ କୁଶଳେ ବାସ,
ଚିତ୍ତ ଶୋଧି ସକାଶେ ଧମ୍ମେ ହେଉ ପ୍ରବେଶ।
ନ ଇଶ୍ୱର, ନ ଆତ୍ମା — କେବଳ ତଥତା,
ନିଜ ପ୍ରୟାସେ ହିଁ ମିଳେ ନିବ୍ବାନ ପଥା।

ଦୁଃଖର ନିମିତ୍ତ ହେଉ ତୃଷ୍ଣା ଅନ୍ତର,
ତାହା ନିବାରି ଚିନ୍ତା ହେଉ ସଂସ୍କାର ଅନ୍ତର।
ଅଷ୍ଟ ମାର୍ଗ ଧାରି — ଶୀଳ, ଧ୍ୟାନ ଓ ପ୍ରଞ୍ଞା,
ଧମ୍ମପଥ ଏଇ ବୁଦ୍ଧଙ୍କର ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ଚିରତ୍ୱ ଜ୍ଞା।



